علل ایجاد پولیپ کیسه صفرا، راه های تشخیص و درمان آن

کیسه صفرا یکی از اندام های بدن است که اغلب افراد اطلاعات بسیار اندکی در مورد وظایف و عملکرد این اندام دارند. دلیل اصلی این امر این است که تا زمانی که عضوی از بدن به خوبی وظایف خود را انجام می دهند، ما به اهمیت وجود این عضو توجهی نشان نمی دهیم. اما به محض ابتلا به یک بیماری کوچک درک می کنیم هر یک از اندام ها و ارگان های بدن چه وظیفه مهمی برای حفظ سلامتی ما بر عهده دارند. سبک زندگی و نوع تغذیه می تواند فرد را مستعد ابتلا به برخی بیماری ها کند. یکی از این بیماری ها پولیپ کیسه صفرا است. اهمیت این بیماری سبب شد که ما به بررسی علل ایجاد پولیپ کیسه صفرا، راه های تشخیص و درمان آن بپردازیم.

کیسه صفرا چیست و چه وظیفه ای برعهده دارد؟

صفرای ذخیره شده در کیسه صفرا برای هضم چربی ها به روده باریک منتقل می شود

کیسه صفرا، کیسه ای کوچک است که در زیر کبد قرار گرفته است. صفرایی که در نتیجه مصرف مواد غذایی در کبد ایجاد می شود، در این کیسه نگهداری می شود. این کیسه اندازه ای در حدود 4 اینچ دارد، شکل ظاهری این اندام نیز به صورت گلابی کشیده است توجه داشته باشید این اندام نقشی در تولید صفرا ندارد. بلکه اندامی است که محل ذخیره صفرا می باشد. عملکرد این کیسه به این صورت است که پس از مصرف هر وعده غذایی، به محض ترشح هورمون سیتوکینین از روده کوچک، صفرای ذخیره شده در این اندام آزاد خواهد شد. این صفرا به روده کوچک منتقل شده و امکان تجزیه انواع چربی ها را فراهم می کند.

پولیپ کیسه صفرا

این بیماری در اثر رشد غیر طبیعی بافت داخلی کیسه صفرا ایجاد می شود. اغلب اوقات پولیپ ها مانند ساقه ای از کیسه داخلی صفرا خارج می شوند در موارد حاد ممکن است پولیپ حالت بدخیم و سرطانی پیدا کند. اما تحقیقات نشان داده اند که بیش از 95 درصد پولیپ های مرتبط با کیسه صفرا خوش خیم و غیر سرطانی هستند. اغلب افراد ممکن است با شنیدن نام این بیماری دچار اضطراب و دلهره شوند. اما همانطور که بیان کردیم در اغلب موارد این بیماری کشنده نیست.

یکی از مواردی که می تواند در تشخیص خوش خیم یا بدخیم بودن پولیپ بسیار موثر باشد اندازه آن است. اگر قطر پولیپ کمتر از ½ اینچ باشد، عارضه خوش خیم بوده و پزشک درمان خاصی برای این عارضه تجویز نمی کند. اما اگر قطر پولیپ بیش از ½ اینچ باشد، احتمال بدخیم و سرطانی بودن آن افزایش خواهد یافت. در نتیجه پزشک، آزمایش های تشخیصی را تجویز خواهد کرد. در برخی افراد نیز ممکن است قطر پولیپ ها بيش از ¾ اینچ باشد. احتمال بدخیم و سرطانی بودن این پولیپ ها بسیار زیاد خواهد بود.

انواع پولیپ کیسه صفرا

در یک دسته بندی ساده، می توانیم انواع پولیپ های کیسه صفرا را به سه دسته تقسیم کنیم. این سه دسته عبارتند از:

تصویر بدست آمده از پولیپ موجود در کیسه صفرا در سونوگرافی

تصویر بدست آمده از پولیپ موجود در کیسه صفرا در سونوگرافی

  • شبه پولیپ: نام دیگر این نوع پولیپ ها، پولیپ های کلسترول است. شایع ترین ترین پولیپ های مشاهده شده در کیسه صفرا از این نوع هستند. بین 60 تا 90 درصد از پولیپ های ایجاد شده در کیسه صفرا از این نوع می باشد. این نوع پولیپ ها غیر سرطانی بوده و غنی از کلسترول هستند. وجود این نوع پولیپ ها در حقیقت نشانه ای از احتمال ابتلا به عارضه ای به نام کوله سیستیت حاد است. هنگامی که س از مصرف هر وعده غذایی، صفرا به اندازه کافی از کیسه صفرا خارج نشود، کیسه دچار التهاب شده و فرد به کوله سیستیت مبتلا خواهد شد.
  • پولیپ التهابی: این نوع پولیپ ها بیانگر بروز التهاب در کیسه صفرا هستند. حدود 5 تا 10 درصد از پولیپ های ایجاد شده در کیسه صفرا از نوع التهابی هستند. احتمال بروز این عارضه در افراد مبتلا به کولیت حاد صفرا بیش از سایر افراد است. افرادی مبتلا به این نوع پولیپ ها، بعد از مصرف هر وعده غذایی با درد شدید در ناحیه شکم مواجه خواهند بود. البته، این دسته از پولیپ ها ینزی مانند شبه پولیپ ها غیر سرطانی هستند.
  • پولیپ کامل: احتمال ایجاد این نوع پولیپ ها بسیار کم است. اندازه این دسته از پولیپ ها بین 5 تا 20 میلیمتر است. اندازه این پولیپ ها در برخی موارد ممکن است به حدود 1 سانتی متر نیز برسد. میزان سرطان زایی این پولیپ ها بسیار بالا است. در نتیجه، پزشکان توصیه می کنند در صورت بزرگ بودن اندازه این نوع پولیپ ها، حتما با انجام عمل جراحی کیسه صفرا برداشته شود.

علائم پولیپ کیسه صفرا

درد در ناحیه شکم بعد از مصرف هر وعده غذایی می تواند نشانه ابتلا به پولیپ باشد

درد در ناحیه شکم بعد از مصرف هر وعده غذایی می تواند نشانه ابتلا به پولیپ باشد

همانطور که بیان کردیم، اندازه پولیپ ها متفاوت است. در نتیجه علایم این عارضه نیز متغیر است. در برخی موارد ممکن است فرد مبتلا به این عارضه هیچ نوع علامت خاصی نشان ندهد. یا حتی ممکن است تا وخامت اوضاع و بزرگ شدن اندازه پولیپ هیچ نوع علامت یا عارضه خاصی در بیمار مشاهده نشود. با این حال، علائمی مانند درد در ناحیه شکم، استفراغ، و تهوع ممکن است نشانه ای مبنی بر تشکیل پولیپ در کیسه صفرا باشد.

دلایل ایجاد پولیپ کیسه صفرا

تاکنون دلیل اصلی تشکیل پولیپ در کیسه صفرا مشخص نشده است. اما نوع رژیم غذایی و سبک زندگی می تواند در تشکیل پولیپ موثر باشد. افرادی که غذاهای پرنمک و دارای کلسترول بالا مصرف می کنند، بیش از سایر افراد در معرض خطر ابتلا به این عارضه قرار دارند. ابتلا به برخی بیماری ها مانند دیابت و اضافه وزن نیز می تواند فرد را مستعد ابتلا به این بیماری کند. از سوی دیگر، افزایش سن و جنسیت نیز تا اندازه ای در بروز این عارضه موثر هستند. اما تاکنون اطلاعاتی به دست نیامده است که بتوان وراثت و متابولیسم فرد را در بروز این عارضه موثر دانست.

تشخیص

برای بررسی دقیق پولیپ ها می توان از آندوسکوپی استفاده نمود

برای بررسی دقیق پولیپ ها می توان از آندوسکوپی استفاده نمود

پولیپ کیسه صفرا فاقد علائم یا نشانه خاصی است. به همین دلیل، ممکن است بیمار برای بررسی عارضه ای یگر به پزشک مراجعه کند اما در نهایت پولیپ تشخیص داده شود. روش های مختلفی برای بررسی و تشخیص این عارضه وجود دارد. انجام آزمایش های تشخیصی، سونوگرافی شکمی (کاملا غیر تهاجمی) و آندوسکوپی (روشی کم تهاجم) عمده ترین مواردی هستند که برای تشخیص این بیماری به کار می روند.

درمان

در صورت بدخیم بودن پولیپ ها با انجام عمل کوله سیستکتومی، کیسه صفرا برداشته می شود

در صورت بدخیم بودن بیماری با انجام عمل کوله سیستکتومی، کیسه صفرا برداشته می شود

پزشک پس از بررسی نوع و اندازه پولیپ ها، شیوه درمانی مناسب را اتخاذ می کند. اگر اندازه پولیپ ها کوچک و کمتز از 0.5 میلیمتر باشد عمل برداشتن کیسه صفرا انجام نمی شود. اما به صورت مرتب و 6 ماه با استفاده از روش اولتراسوند به بررسی اندازه و نحوه رشد پولیپ ها می پردازیم. اگر در یک دوره دو ساله هیچ تغییری در اندازه پولیپ ها ایجاد نشود، درمانی برای این پولیپ اتخاذ نمی شود. اما در مورد پولیپ هایی با اندازه بزرگتر 10 میلیمتر به دلیل اینکه احتمال سرطان زایی بالا است، پزشک معالج به روش کوله سیستکتومی اقدام به برداشتن کیسه صفرا می کند.

اگر در زمینه پولیپ کیسه صفرا و نکات مرتبط با آن، سوالی دارید می توانید در انتهای همین مقاله بخش نظرات آن را با دکتر مریم شفیعی مطرح کنید و پاسخ خود را در کمترین زمان دریافت کنید.

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *